Oświadczenie o braku konfliktu
Oświadczenie o braku konfliktu interesów i – w stosownych przypadkach – oświadczenie zarówno o obecnych, jak i wcześniejszych interesach są przydatnymi narzędziami ułatwiającymi wykrywanie sytuacji konfliktu interesów i zarządzanie nimi.
Oświadczenie powinno zawierać:
- wyraźne odniesienie do określonych zadań i przedmiotu,
- imię i nazwisko osoby podpisującej, jej datę urodzenia, stanowisko w organizacji i szczegółowy opis pełnionych funkcji,
- datę podpisania oświadczenia.
Ponadto oświadczenie powinno umożliwić osobie podpisującej oficjalne stwierdzenie:
- czy osoba ta ma interesy, które postrzega lub które można postrzegać jako będące w konflikcie z wykonywaniem budżetu UE, lub czy znajduje się ona w sytuacji konfliktu interesów związanego z wykonywaniem budżetu UE,
- czy istnieją okoliczności (w tym interesy), które mogłyby spowodować, że osoba ta znajdzie się w sytuacji konfliktu interesów w najbliższej przyszłości oraz
- że osoba ta niezwłocznie zgłosi każdy potencjalny konflikt interesów w przypadku wystąpienia jakichkolwiek okoliczności, które mogą prowadzić do takiego wniosku.
Jeżeli konflikt interesów zaistnieje po złożeniu pierwotnego oświadczenia, nie oznacza to, że złożone pierwotnie oświadczenie było fałszywe.
Może się zdarzyć, że w chwili złożenia oświadczenia nie istniały żadne okoliczności, które spowodowały konflikt lub nie były one znane.
W takim przypadku należy:
- ujawnić istniejącą sytuacji, gdy tylko dana osoba dowie się o okolicznościach, które mogą wpłynąć na bezstronne i obiektywne wykonywanie jej obowiązków,
- powstrzymać się od działania i przekazać sprawę przełożonemu (lub właściwemu delegowanemu urzędnikowi zatwierdzającemu).
W przypadku pisemnego potwierdzenia przez bezpośredniego przełożonego wystąpienia konfliktu interesu, w uzasadnionych przypadkach takiego pracownika należy wyłączyć z dalszych czynności.
Kolejny aspekt zapobiegania konfliktom interesów dotyczy beneficjentów i wykonawców. Zgodnie z mającym zastosowanie prawem i w jego granicach wysoki poziom ochrony można promować za pomocą przepisów w specyfikacjach istotnych warunków zamówienia w przypadku poszczególnych zaproszeń oraz w warunkach zamówienia lub umowy o finansowaniu.
Procedury zapobiegające wystąpieniu konfliktu interesów mogą dotyczyć w szczególności:
- wyboru beneficjenta lub wykonawcy (co może się wiązać z ograniczeniem w zakresie okresu obowiązywania umowy,
- roli beneficjenta/wykonawcy lub osób bądź podmiotów powiązanych z beneficjentem lub wykonawcą (w tym właścicieli rzeczywistych) w przygotowaniu zaproszenia;
- realizacji projektu przez beneficjenta lub wykonawcę,
- wyboru podwykonawców lub podmiotów partnerskich (szczególnie w przypadku dotacji z udziałem partnerów/członków konsorcjum z innych państw członkowskich lub państw trzecich).
Zgodnie z zapisami art. 17 ust. 3 ustawy Prawo zamówień publicznych, czynności związane z przygotowaniem oraz przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia wykonują osoby zapewniające bezstronność i obiektywizm. Natomiast art. 56 ust. 4 stanowi, że osoby wykonujące czynności w postępowaniu o udzielenie zamówienia składają, pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe zeznania, pisemne oświadczenie w zakresie określonym w art. 56 ust. 2, który stanowi, że osoby te podlegają wyłączeniu, jeżeli:
- Ubiegają się o udzielenie tego samego zamówienia.
- Pozostają w bliskich związkach osobistych (małżeństwo, pokrewieństwo, powinowactwo w linii prostej lub bocznej do drugiego stopnia, przysposobienie, opieka, kuratela, wspólne pożycie) z wykonawcą ubiegającym się o zamówienie, jego zastępcą prawnym lub członkami organów zarządzających lub nadzorczych.
- W ciągu 3 lat przed wszczęciem postępowania były zatrudnione u wykonawcy, wykonywały na jego rzecz zlecenia, otrzymywały inne wynagrodzenia lub były członkami jego organów zarządzających czy nadzorczych.
- Pozostają z wykonawcą w takim stosunku prawnym lub faktycznym, który budzi uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności lub niezależności, z uwagi na posiadanie bezpośredniego lub pośredniego interesu finansowego, ekonomicznego lub osobistego w danym rozstrzygnięciu postępowania.
- Zostały prawomocnie skazane za przestępstwa popełnione w związku z postępowaniem o udzielenie zamówienia, takie jak udział w zorganizowanej grupie przestępczej, handel ludźmi, przestępstwa przeciwko obrotowi gospodarczemu, fałszowanie dokumentów, czy oszustwo, chyba że nastąpiło zatarcie skazania.
Przepisy o konflikcie interesów mają zastosowanie do:
- Kierownika zamawiającego.
- Członków komisji przetargowej.
- Innych osób wykonujących czynności związane z przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia po stronie zamawiającego.
- Osób mogących wpłynąć na wynik tego postępowania lub osób udzielających zamówienia.
Terminy składania ww. oświadczeń są następujące:
- oświadczenie o istnieniu okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 2 ustawy Pzp, powinno zostać złożone niezwłocznie po powzięciu wiadomości o ich istnieniu;
- oświadczenie o braku istnienia okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 2 ustawy Pzp, powinno zostać złożone nie później niż przed zakończeniem postępowania o udzielenie zamówienia;
- oświadczenie o braku lub istnieniu okoliczności, o których mowa w art. 56 ust. 3 ustawy Pzp, należy złożyć przed rozpoczęciem wykonywania czynności związanych z przeprowadzeniem postępowania o udzielenie zamówienia.
Zapoznaj się z przykładami ilustrującymi konflikt interesów zawartymi w załączniku nr 1 do Wytycznych dotyczących unikania konfliktów interesów i zarządzania takimi konfliktami na podstawie rozporządzenia finansowego.
Zachęcamy do zapoznania się z materiałami nt. konfliktu interesów przygotowanymi przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej – Instrukcje CST2021 - Materiały horyzontalne
Przydatne linki
