Zgodnie z orzeczeniem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej: TSUE) z 6 czerwca 2024 r. (sprawa C-547/22 INGSTEEL – Słowacja) wykonawca, który został wykluczony z przetargu niezgodnie z przepisami, może żądać odszkodowania z tytułu utraty szansy na pozyskanie zamówienia (a nie jak dotychczas praktykowano tylko od utraconych korzyści).
Zdaniem TSUE:
- dyrektywa zobowiązuje zamawiających ze wszystkich państw członkowskich do przyznania odszkodowania podmiotom, które poniosły szkodę w wyniku naruszenia unijnych przepisów w dziedzinie zamówień publicznych (niezależnie od tego, jak regulują to przepisy krajowe);
- dotyczy to również sytuacji bezprawnego wykluczenia z toczącego się przetargu, gdyż na skutek takiego działania wykonawca traci szansę ubiegania się o zamówienie publiczne.
O ile szkoda, jako taka, może wynikać z nieuzyskania zamówienia publicznego i urzeczywistnić się jako utracona korzyść, o tyle oferent, który został bezprawnie wykluczony, może również ponieść odrębną szkodę, która odpowiada utraconej możliwości wzięcia udziału w danym postępowaniu o udzielenie zamówienia.
Przepisy krajowe, które wyłączają możliwość uzyskania odszkodowania za szkodę poniesioną w wyniku utraty szansy udziału w postępowaniu oferenta bezprawnie wykluczonego z postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, są co do zasady niezgodne z prawem Unii Europejskiej.
Ogłoszenie tego orzeczenia może wpłynąć na ilość pozwów składanych przez wykonawców, a także na zmianę podejścia zamawiających w przypadku zawierania umów przed otrzymaniem wyroku sądu weryfikującego wyrok Krajowej Izby Odwoławczej.
